Bệnh tiểu đường thì ăn gì tốt nhất
5 (100%) 4 votes

BỆNH TIỂU ĐƯỜNG THÌ ĂN GÌ – CHẾ ĐỘ DINH DƯỠNG CHO NGƯỜI BỆNH TIỂU ĐƯỜNG

 

Bệnh tiểu đường thì ăn gì? Chế độ ăn uống như thế nào thì hợp lý?

Chế độ dinh dưỡng hợp lý là rất quan trọng với người bệnh tiểu đường thế nhưng không phải ai cũng biết cách ăn uống chính xác. Có rất nhiều chế độ ăn uống dành cho người đái tháo đường chúng ta có thể tìm hiểu qua các forum hoặc qua các trang mạng. Tuy nhiên sự khác nhau về giờ giấc sinh hoạt, cũng như như cầu cơ thể khác nhau nên chúng ta không thể áp dụng hoàn toàn chế độ của người này cho người kia mà phải tự điều chỉnh, thay đổi để tìm ra chế độ ăn phù hợp nhất cho mình.
Bài viết này chúng tôi không đưa tới cho bạn đọc một chế độ ăn cụ thể nào mà chỉ hướng tới cho bạn đọc hiểu thêm về dinh dưỡng để có thể tự tìm ra một chế độ ăn tốt nhất cho mình.
Chúng tôi cũng xin gửi tặng bạn đọc tài liệu: “BẢNG THÀNH PHẦN DINH DƯỠNG THỰC PHẨM VIỆT NAM” do Viện Dinh Dưỡng thuộc Bộ Y Tế biên soạn để bạn đọc có thể tự điều chỉnh, tính toán để tìm ra chế độ dinh dưỡng tốt nhất cho mình.

1/ Tinh bột (còn gọi là Carbohydrate, Carbs, Carb, …)

Rất nhiều người bệnh khi mắc bệnh thường bỏ hoàn toàn tinh bột trong bữa ăn hàng ngày nhưng vẫn chỉ số đường huyết vẫn bị lên. Lý do vì sao?
Một số bệnh nhân tiểu đường tuýp 2 (type 2) không ăn tinh bột nhưng lại ăn thêm nhiều đồ có mỡ (Fat) từ động vật (chế độ Low carb/ No carb). Những tế bào cơ (muscle cells) của chúng ta sẽ bị những chất béo (Fat Particles) che đậy và nảy sinh ra kháng insulin (insulin resistance) cho nên chất đường không dẫn được đến tế bào và nồng độ của đường sẽ tăng trong máu. Đây là một trong những nguyên nhân làm cho bệnh nặng thêm.
Thêm nữa bỏ hoàn toàn tinh bột vô cùng sai lầm bởi vì tinh bột rất cần cho việc dự trữ năng lượng cho hoạt động và đặc biệt ảnh hưởng đến khả năng tập trung của não bộ (não bộ, tinh hoàn, … chỉ sử dụng duy nhất năng lượng từ Glucose).
Thường thì chúng ta có 2 loại tinh bột: Tinh bột tốt – Tinh bột xấu. Nên ăn nhiều tinh bột tốt và hạn chế tinh bột xấu. Vậy làm thế nào để phân biệt?

Tinh bột tốt (Carb tốt)
– Giàu chất xơ và dinh dưỡng
– Chỉ số Glucose thấp
– Ăn no nhanh, ít calories
– Kích thích quá trình trao đổi chất một cách tự nhiên
Các loại thực phẩm carbs tốt như: Các loại rau củ quả, khoai lang, khoai tây, bánh mỳ đen, ngũ cốc nguyên hạt,…

Tinh bột xấu (Carb xấu)
– Ít chất xơ và dinh dưỡng
– Chuyển hóa thành đường nhanh.
– Nhiều calories dễ chuyển hóa thành chất béo
Các loại thực phẩm carbs xấu như: bánh mỳ, bánh ngọt, gạo trắng, kẹo, đường, nước ngọt,…

Phân biệt như vậy không có nghĩa là bạn sẽ bỏ hoàn toàn carbs xấu và ăn carbs tốt mà cần duy trì ăn theo tỉ lệ nhất định trong thực đơn hàng ngày để đủ năng lượng cho các hoạt động.

tiểu đường thì ăn gì

Kiểm soát lượng tinh bột nạp vào hàng ngày

2/ Đạm (Protein)

Thịt không chứa tinh bột (Carbohydrates) vì vậy chúng không làm tăng lượng đường trong máu, chúng ta có thể ăn nhiều thịt để tăng cường lượng protein đúng hay sai? Bổ sung lượng protein từ các nguồn thịt, cá, hải sản vô cùng tốt nhưng quan điểm thịt không làm tăng lượng đường trong máu là hoàn toàn sai lầm.

Ngoài việc giúp cơ thể phát triển, protein cũng có thể bị phân hủy bởi cơ thể thành glucose và được sử dụng cho năng lượng (một quá trình được gọi là gluconeogenesis).
Protein có thể được phân hủy thành glucose và các hiệu ứng sẽ được nhận thấy nếu bạn đang ăn các bữa ăn có ít tinh bột. Protein được chia nhỏ thành glucose ít hiệu quả hơn carbohydrate, và kết quả là, bất kỳ tác động nào của protein lên mức glucose trong máu có xu hướng xảy ra bất cứ nơi nào giữa một vài giờ và vài giờ sau khi ăn.

Những người bị tiểu đường tuýp 1, hoặc bệnh đái tháo đường type 2 tiêm insulin, có thể cần phải chịu đựng những ảnh hưởng nhẹ của protein nếu có một bữa ăn giàu protein. Tốt nhất là tìm hiểu mức đường của bạn phản ứng như thế nào đối với các bữa ăn như vậy để bạn có thể đánh giá đúng yêu cầu insulin. Ở những người bị đái tháo đường tuýp 2 (type 2), đạm làm cho insulin hoạt động nhanh hơn.

Những loại thực phẩm giàu protein tốt nhất dành cho người bệnh tiểu đường (không da, không mỡ):
– Thịt ức gà, gà tây
– Các loại cá
– Thịt nạc (không mỡ, không da). Nên chọn các loại thịt giàu protein như thịt bò (phần đùi, bắp), thịt bê,… hạn chế ăn thịt lợn (vì nguồn protein ở thịt lợn khá nghèo nàn, hơn nữa cấu trúc thịt lợn khá giống cơ thể người nên làm giảm khả năng hấp thụ)
– Các loại đậu và cây họ đậu khác. Đậu hũ là 1 nguồn protein tốt. Rất tốt cho bệnh nhân tiểu đường là Nữ tuy nhiên Nam giới không nên sử dụng nhiều bởi đậu tăng lượng Hormone Estrogen ở Nữ nhưng lại làm mất đi lượng Hormone sinh dục Free Testosterone ở Nam giới.
– 3 loại rau giàu protein gồm: Rau muống (2,7-3,2g protein/ 100 gr), Rau dền (1,7g protein/ 100gr), Rau ngót (5,3g protein/ 100gr)
– Sữa và các sản phẩm từ sữa (không đường, ít chất béo)
– Các loại hạt như: hạt điều, hạnh nhân,…
– Trứng và các sản phẩm từ trứng là những thực phẩm vô cùng sạch và giàu protein. Trong lòng đỏ trứng gà còn chưa rất nhiều các vitamin B1, B6, A, K, D (rất ít thực phẩm có vitamin D). Trung bình chỉ nên ăn khoảng 5-10 trứng/ tuần với các bệnh nhân trên 40 tuổi hoặc đang có nguy cơ tim mạch.

đái tháo đường thì ăn gì

Chọn các dòng thực phẩm sạch và giàu protein

3/ Chất béo (Fat)

Chất béo rất nhiều calories với mỗi 1 gram chất béo cung cấp 9 calo cao hơn gấp đôi so với protein và carbohydrate. (1g protein = 1 g carb = 4 calories)
Ăn quá nhiều chất béo có thể dẫn đến việc bạn ăn nhiều calo hơn nhu cầu cơ thể khiến tăng cân có thể ảnh hưởng đến việc kiểm soát bệnh tiểu đường và sức khoẻ tổng thể của bạn.

Phân loại chất béo
Các loại chất béo chính được tìm thấy trong thực phẩm của chúng tôi là bão hòa và không bão hòa, và hầu hết các thực phẩm sẽ có một sự kết hợp của những loại này.
Chất béo bão hòa
Chất béo bão hòa có trong các sản phẩm động vật có hàm lượng cao hơn, như:
– Bơ, Kem, Phô mai
– Thịt, các sản phẩm từ thịt và gia cầm
– Thực phẩm chế biến như bánh ngọt, bánh ngọt và bánh quy.
Chất béo bão hòa làm tăng lượng cholesterol xấu (LDL) trong cơ thể. LDL vận chuyển cholesterol từ gan đến các tế bào và quá nhiều cholesterol LDL có thể dẫn đến sự tích tụ chất béo trong các thành động mạch, làm tăng nguy cơ bệnh tim mạch.

Chất béo không bão hòa
Có hai loại chất béo chưa bão hòa:
– Không bão hòa đơn.
– Không bão hòa đa.

Chúng có thể giúp duy trì ‘cholesterol tốt’ (lipoprotein mật độ cao hoặc HDL) trong cơ thể. HDL mang cholesterol khỏi các tế bào và trở lại gan, nơi nó bị phân hủy hoặc đi ra khỏi cơ thể như một chất thải. Chất béo đơn bão hòa có trong dầu ô liu cao hơn, dầu hạt cải dầu và bơ.

Tất cả chúng ta kể cả những người không bị tiểu đường cần phải cắt giảm chất béo bão hòa và sử dụng chất béo không bão hòa và dầu, chẳng hạn như dầu hạt cải hoặc dầu ô liu, vì những loại này tốt hơn cho tim của bạn.

chế độ ăn uống của người tiểu đường

Hạn chế ăn đồ ăn chứa nhiều chất béo bão hòa

4/ Thực đơn cho người bệnh tiểu đường

Thực đơn của người bệnh cần cân bằng và đầy đủ dinh dưỡng từ 3 nhóm chất chính Protein, Fat, Carbohydrates (hạn chế) và bổ sung nhiều vitamin, chất xơ:
1. Ngũ cốc và các loại tinh bột tốt (carbs tốt)
2. Rau, củ
3. Trái cây
4. Sữa & và các sản phẩm từ sữa
5. Thịt (nạc), thịt gia cầm & cá
Lựa chọn thực phẩm tươi sống, lành mạnh, rõ nguồn gốc

Dưới đây là một số hướng dẫn cho việc ăn uống lành mạnh:
– Ăn đều đặn thường xuyên 3 bữa hoặc hơn (tùy vào chế độ chia bữa) trong ngày, bắt đầu bằng bữa sáng, sau đó ăn trưa và ăn tối. Khoảng cách các bữa ăn không quá 6 giờ.
– Ăn đa dạng thức ăn trong mỗi bữa ăn, bao gồm chất béo không bão hòa, protein, ngũ cốc nguyên hạt và sữa ít chất béo.
– Chọn thực phẩm giàu chất xơ như trái cây, rau và ngũ cốc nguyên hạt càng nhiều càng tốt, như bánh mì nâu, mì ống và gạo nâu.
– Có thể lựa chọn thức ăn thay thế cho thịt như đậu, đậu phụ, trứng và các sản phẩm từ trứng.
– Chọn các loại chất lỏng chứa ít calories như trà không đường, cà phê hoặc nước không đường

Loại thức ăn và mức độ ăn uống sẽ tỷ lệ với mức đường trong máu. Nếu ăn nhiều hơn mức cần thiết, lượng đường trong máu sẽ tăng lên. Để giúp kiểm soát bệnh tiểu đường của bạn, bạn phải biết nên ăn cái gì và ăn bao nhiêu. Có một cảm giác kiểm soát phần ăn tốt là một kỹ năng quan trọng.

Kiểm tra thường xuyên mức đường trong máu trước bữa ăn của bạn và hai giờ sau ăn để tìm ra cách lựa chọn loại thực phẩm và lượng thực phẩm ăn vào sẽ ảnh hưởng đến đường huyết ra sao.

nguyên tắc khi chọn lựa thực phẩm cho người tiểu đường

Chế độ ăn hợp lý là vô cùng quan trọng đối với người bệnh tiểu đường

Những điều không nên:
– Bỏ bữa ăn
– Ăn quá nhiều
– Ăn các chất béo bão hòa như bơ, dầu dừa và dầu cọ.
– Ăn thức ăn mặn.
– Chọn thực phẩm có nhiều đường như bánh, bánh, bánh rán, ngũ cốc có đường, mật ong, mứt, sữa ong chúa, kem hoặc kẹo.
– Chọn đồ uống ngọt có đường như nước sô đa và nước trái cây.

Ăn uống lành mạnh khi ăn tiệm:

Bệnh tiểu đường không phải là lý do để dừng việc ăn uống với gia đình hoặc bạn bè. Ngay cả khi ăn ở trong một nhà hàng bạn có thể kiểm soát những gì bạn ăn.
Dưới đây là một số lời khuyên khi ăn tối nhà hàng:
– Chọn không ăn bánh mì trong khi đợi. Thay vào đó, hãy ăn một ít bữa ăn nhẹ trước khi bạn đi ăn tối – như rau tươi, hoa quả tươi hoặc các loại hạt không muối. Ưu tiên rau quả , salad
– Chọn món hấp, nướng thay vì các lựa chọn xào hoặc chiên trên thực đơn, và chọn Salad hoặc rau trần thay vì các món ăn nặng như đồ chiên xào.
– Lượng ăn:  Nên ăn ít trong một bữa, và ăn thành nhiều lần.
– Chọn trái cây để món tráng miệng. Tránh các món tráng miệng nặng, nhiều đường vào cuối bữa ăn.
– Tận hưởng thức ăn khi ăn uống. Nhớ ngừng ăn khi bắt đầu cảm thấy no.
– Ăn tối trước 8 giờ chiều và dành thời gian để đi dạo sau bữa tối.

Đối với bệnh nhân tiểu đường cách tốt nhất là tự nấu ăn để kiểm soát cũng như lựa chọn được những loại thức ăn tốt cho mình. Học thêm những kỹ năng nấu nướng để làm phong phú thêm cho bữa ăn hàng ngày.