Nhiệt độ cơ thể là gì? Cách đo nhiệt độ chính xác
2.6 (52%) 5 votes

NHIỆT ĐỘ CƠ THỂ LÀ GÌ? CÁCH ĐO NHIỆT ĐỘ CHÍNH XÁC

Có đến hơn 80% các mẹ bỉm sữa vẫn chưa biết cách đo nhiệt độ cho bé yêu đúng cách. Bởi vì các mẹ chưa thực sự hiểu về Nhiệt độ các vùng trên cơ thể. Nhiệt độ ở từng vùng là bao nhiêu? Nhiệt độ giữa các vùng chênh lệch nhau thế nào?

Rất nhiều mẹ bỉm sữa đo ở các vùng khác nhau ví dụ: Tai, Nách, Trán, Hậu môn, ….nhưng lại lấy chuẩn nhiệt độ là >38°C và cho là bé bị sốt. Điều đó hoàn toàn sai lầm. Bởi nhiệt độ từng vùng trong cơ thể là hoàn toàn có sự chênh lệch. Chúng tôi sẽ giúp các mẹ hiểu rõ vấn đề này.

1/ Sự chênh lệch nhiệt độ giữa các vùng trên cơ thể và độ tuổi

Trẻ con nhiệt độ thường cao hơn người lớn. Một ví dụ cho nhiệt độ trung bình của trẻ sơ sinh 0-2 tuổi ở các vị trí được tính như   sau:

– Nhiệt độ bình thường đo tại hậu môn vào khoảng 36,6 °C – 38 °C.
– Nhiệt độ bình thường đo ở tai vào khoảng 36,4 °C – 38 °C.
– Nhiệt độ bình thường đo ở nách là 34,7 °C – 37,3 °C.
– Nhiệt độ Trung tâm của trẻ khoảng 36,4 °C – 37,8 °C.

Tham khảo bảng nhiệt độ từng vùng cho từng độ tuổi:

Nhiệt độ cơ thể

Bảng so sánh chênh lệch nhiệt độ từng vùng trên cơ thể

Nhiệt độ Trung Tâm là nhiệt độ chuẩn của cơ thể

Một số mẹ khi đo nhiệt độ cho bé tại nách với nhiệt độ là 38°C, điều đó có nghĩa là bé đang trong tình trạng bị sốt nhẹ. Tuy nhiên có một số mẹ đo nhiệt độ cho bé tại hậu môn với nhiệt độ là 38°C lại vội kết luận con bị sốt và dùng cách phương pháp hạ sốt là điều chưa đúng và đôi khi vội vàng sử dụng thuốc hay các phương pháp hạ sốt không đúng cách vô tình lại làm hại các bé.

Nhiệt độ trung tâm (Nhiệt độ chuẩn) của các bé thường ở mức 36,4°C – 37,8°C tuy nhiên nhiệt độ ở Hậu môn lại cao hơn nhiệt độ trung tâm là 0,2°C vậy nên khi đo cho bé ở Hậu môn với mức nhiệt độ là 38°C điều đó có nghĩa là trạng thái của bé hoàn toàn bình thường. Nhưng với nhiệt độ ở nách với mức nhiệt 38°C (Nách thấp hơn Nhiệt độ Trung Tâm 0,5°C) điều đó có nghĩa bé đang trong trạng thái sốt và cần các phương pháp hạ sốt hoặc bé có các biểu hiện nặng hơn thì cần đưa tới bệnh viện sớm.

Cơ thể bé có thể chịu được sốt trong khoảng 37,5oC-38,5oC. Các mẹ phải hiểu rằng, sốt là một phản ứng cấp tính của hệ miễn dịch, giúp kích thích và thu hút miễn dịch tại vùng cơ thể bị các yếu tố gây bệnh như vi khuẩn, virut xâm nhập. Phản ứng này dẫn đến sự sinh nhiệt cho cơ thể, được coi là hoạt động tập luyện nâng cao hệ miễn dịch. Chính vì vậy, khi trẻ sốt không quá 38,5oC các bậc phụ huynh không chườm đá hoặc cho trẻ uống thuốc hạ sốt. Các mẹ chỉ cần cho bé ở trong phòng thoáng đãng, tránh gió tránh nắng và mặc đồ rộng rãi, thông thoáng.

Các nhiệt độ không có chú thích có nghĩa là Nhiệt độ Trung Tâm các mẹ nhé!

Chỉ số nhiệt độ cơ thể sẽ khác nhau tùy thuộc vào vị trí đo được như khoảng thời gian trong ngày, tuổi, mức độ hoạt động, và ở phụ nữ thì giai đoạn chu kỳ kinh nguyệt có thể ảnh hưởng đến thân nhiệt.

Nhiệt độ cơ thể thay đổi liên tục trong suốt cả ngày.
• Nhiệt độ cơ thể có thể là bất thường do sốt (nhiệt độ cao) hoặc hạ thân nhiệt (nhiệt độ thấp).
• Nhiệt độ trên 38°C thường có nghĩa là bạn bị sốt do nhiễm trùng hoặc ốm bệnh.
• Nhiệt độ cơ thể người lớn bình thường dao động từ 36.8 °C 37.9 °C.
• Đối với trẻ nhỏ từ 0-10 tuổi nhiệt độ cơ thể bình thường từ 36,4°C – 37,8°C.

Nhiệt độ bình thường bình thường của trẻ em là khoảng 37 °C. Nhiệt độ của đứa trẻ thường trung bình từ 36.4 °C vào buổi sáng đến 37.8 °C vào buổi chiều

2/ Nhiệt độ nào được gọi là Sốt?

Theo Viện hàn lâm Gia đình Mỹ, một cơn sốt được chỉ ra khi nhiệt độ cơ thể tăng lên khoảng một độ trở lên so nhiệt độ bình thường.

Người lớn:

• Nhiệt độ trong miệng > 37,5 °C
• Nhiệt độ ở hậu môn > 38,1 °C
• Nhiệt độ trong tai > 37,6 °C
• Nhiệt độ trung tâm > 37,9 °C

Trẻ em:

• Nhiệt độ ở hậu môn > 38 °C
• Nhiệt độ trong tai > 38 °C
• Nhiệt độ trung tâm > 37,8 °C

3/ Làm thế nào để đo nhiệt độ chính xác?

Nhiệt độ trung tâm là gì? Là nhiệt độ các phần sâu trong cơ thể như gan, não và các tạng … , còn gọi là nhiệt độ phần lõi cơ thể. Đối với tất cả các lứa tuổi thì Nhiệt độ Trung tâm chính là nhiệt độ phản ánh chính xác nhất Nhiệt độ của cơ thể. Tuy nhiên không hề dễ dàng để có thể đo được nhiệt độ trung tâm.

Thông thường vùng nhiệt độ trên cơ thể gần giống với Nhiệt độ trung tâm nhất là Nhiệt độ ở tai hoặc sâu trong vùng hậu môn từ 5-10cm (> Nhiệt độ trung tâm 0,2 °C); hoặc Nhiệt độ ở miệng (<0,3°C so với Nhiệt độ trung tâm).

Vậy nên phương pháp tốt nhất để các mẹ đo nhiệt độ cho bé chính là ở Tai, Hậu môn và Miệng.

Tuy nhiên việc đo ở Hậu môn thường gây khó chịu cho các bé, nhất là khi các bé không chịu nằm im mà một số loại nhiệt kế yêu cầu thời gian đo từ 1-3 phút thì vô cùng khó khăn. Thêm nữa khi đo nhiệt độ tại hậu môn các mẹ cần lưu ý vệ sinh sạch sẽ dụng cụ bởi nếu không bé rất dễ bị nhiễm khuẩn.

Việc đo nhiệt độ ở miệng cũng không kém phần khó khăn. Có khá nhiều trường hợp các bé cắn vỡ nhiệt kế (một số trường hợp sử dụng nhiệt kế thủy ngân vô cùng nguy hiểm) hoặc không chịu để các mẹ đo nhiệt độ tại miệng.

Đo nhiệt độ ở tai thì dễ dàng hơn, tuy nhiên cần phải vệ sinh đầu đo thật kỹ vì nếu không dễ gây các bệnh về tai cho bé.

Tại sao ở đây chúng tôi không đề cập đến đo nhiệt độ vùng trán (Nhiệt độ da)? Bởi nhiệt độ vùng trán (da) rất dễ bị ảnh hưởng bởi môi trường bên ngoài, độ lệch cao so với nhiệt độ trung tâm và cho một kết quả không chính xác.

Một số mẹ sử dụng Nhiệt kế đo trán cho bé ngay khi vừa đi ở ngoài trời nắng vào phòng máy lạnh, nhiệt độ ngoài trời khiến trán bé bị nóng hơn so với mức bình thường và khi dùng đo lầm tưởng rằng bé bị sốt.

Một lưu ý khi bảo quản nhiệt kế là các mẹ hãy để nhiệt kế ở chỗ thoáng mát, nhiệt độ trong khoảng 24-30°C để đảm bảo độ chính xác. Và khi vừa ở ngoài trời vào thì hãy nghỉ ngơi 10-15 phút để nhiệt độ cơ thể điều hòa với nhiệt độ trong phòng.

Phần chênh lệch nhiệt độ các mẹ có thể xem lại tại bảng Nhiệt độ phía trên để dễ hình dung nhé)

Các yếu tố khiến nhiệt độ bị sai lệch

Vận cơ:

Có thể làm tăng nhiệt độ trung tâm lên 2°C hoặc hơn. Nhiệt độ hậu môn có thể lên đến 38,5-40°C khi lao động thể lực nặng, lên đến 41°C khi vận cơ quá mức và kéo dài.

Nhịp sinh học (nhịp ngày đêm):

Thân nhiệt giảm tối thiểu vào buổi đêm khi đang ngủ và tăng nhẹ vào sáng sớm. Thân nhiệt đạt tối đa vào buổi chiều. Mức biến đổi nhiệt độ trong ngày là khoảng 1°C.

Chu kỳ kinh nguyệt và thai kỳ:

Thân nhiệt sau ngày rụng trứng có thể tăng hơn trước ngày rụng trứng khoảng 0,3-0,5°C. Những tháng cuối thai kỳ, thân nhiệt có thể tăng thêm 0,5-0,8°C.

Tuổi:

Trẻ em thường có thân nhiệt cao hơn người lớn do tăng các hoạt động vật lý lẫn chuyển hoá. Trẻ sinh non, trẻ sơ sinh và người già đều có thân nhiệt không ổn định.

Bệnh lý:

Tăng thân nhiệt có thể gặp trong nhiễm trùng, cường giáp hoặc u tuyến thượng thận… Giảm thân nhiệt có thể gặp trong bệnh tả thể giá lạnh hoặc suy giáp.